PALIĆKO JEZERO - 2010
Palić, 7 km dugačko jezero i istoimeni turistički centar, bio je mondensko letovalište
i banja već na prekretnici XIX i XX veka. Lice Palića je
konstantno menjano, unapređivano i modernizovano mada je
izbeglo iskušenje industrijalizacije. Tandem koji je ostavio
neizbrisiv trag u arhitekturi grada, projektanti Komor i
Jakab, podarili su Paliću prepoznatljive objekte u mađarskoj
varijanti secesije sa dominantnim drvenim rezbarijama inspirisanih
narodnim rukotvorinama.
Samo naselje Palić datira još iz bronzanog doba, a u pisanim dokumentima prvi
put se spominje 1462. godine kao pustara koju je madjarski kralj Matija
Korvin poklonio svojoj majci Naselje se prvi put pominje kao Pali 1462.
godine, a jezero kao Paligo Palus oko 1690. godine, što je zabeleženo
na spomen-česmi kraj same obale jezera.
Vodotoranj, danas kao simbol Palića, izgrađen je početkom XX veka kao višenamenski
objekat: vodotoranja, kapija letovališta i tramvajska stanica.
Izgradnja Velike terase u stilu secesije završena je 1911. godine, a sam objekat
je u to doba bio višenamenski ( poslastičarnica, restoran, spratni deo
namenjen zabavama i balovima ). Dve velike otvorene terase krase prednju
stranu objekta, sa prepoznatljivom rezbarnom ogradom. Neposredno ispred
Veliek terase, smešten je najmanji secesijski objekat specijalne namene
– Muzički paviljon. U duhu svog doba, bio je mesto za održavanje promenadnih
koncerata.
U čast završetka objekta u gradu i na Paliću, podignuta je 1912. godine spomen
– česma koja je uspešno uklopljena u tada novoformirani ambijent šetališta
ispred Velike terase i Muzičkog paviljona uz samu obalu jezera.
Još jedan u nizu velelepnih secesijskih objekta je kupališni objekat Ženski
štrand. Neizostavnu celinu Palića svakako čine koloritne vile – letnjikovci.
«Vila Lujza» podignuta u stilu eklektike i «Bagojvar» ( interesantno ime interesantne
građevine – sovin grad ) pripadaju vilama «švajcarskog tipa», obe prekrivene
višebojnim žolnai biber crepom.
U samom srcu Velikog parka, smešteno je specifično ostvarenje ovih prostora:
Letnja pozornica, na kojoj se u letnjem periodu održava Međunarodni filmski
festival «Palić».
Jezero
Palić je eolskog porekla, istočno od Subotice u jednoj depresiji,
u obliku polumeseca. Područje Palića je stavljeno pod zaštitu
radi očuvanja njenog eko – sistema ( jezera, staništa nekih
retkih biljnih i životinjskih vrsta, Parka, Zoo – vrta ).
Jezero pripada grupi turističkih vrednosti sa naglašenim rekreativnim svojstvima
i predstavlja dobru osnovu za razvoj kupališnog, ribolovnog, izletničkog
i grugih vidova turizma.
Prostor jezera Ludaš je 1955. godine stavljen pod posebnu zaštitu Ramsarskom
konvencijom iz Irana o konzervaciji močvara i ptica močvarica, čime je
uvršteno u svetsku baštinu. Za Ludaš je karakteristično da je prelazna
ornitološka stanica velikog broja ptica, koja u različitim godišnjim
dobima migriraju kroz zemlju.
